Restauratieplan kerkorgel in Ottersum

Inhoud van deze website:
- Beginpagina - Projectbeschrijving / stand van zaken - Dispositie en historie orgel
- Foto's orgel in oude toestand - Foto's orgelactie - -Foto's werkzaamheden
- Foto's orgel in opbouw fase 1 - Foto's orgel in opbouw fase 2
- Sponsors - Nieuws en Links - Gastenboek

Op 14 januari 2008 is de daadwerkelijke opbouw van het orgel in de Ottersumse parochiekerk begonnen. Daarvan vind je hier een fotoverslag van de periode vanaf 22 februari 2008.

23-2-2008: Een groot deel van de abstracten tussen orgel en speeltafel is gemonteerd. Hier een kijkje vanaf de onderkant van de speeltafel. Deze verbindingen van Pedaal en hoofdwerk met de betreffende windladen functioneren al. Als er op een toets wordt gedrukt, zie (en hoor) je de ventielklep openen en sluiten.

Wat verder naar achter onder de hoofdwerklade zijn dezelfde abstracten van de vorige foto verbonden met de tuimelaars van waaruit de verbindingen via het walsborg naar de ventielen lopen.

Dit is nou de Setzer, een soort (computer)moederbord met heel veel geheugenchips waarin registercombinaties opgeslagen kunnen worden. Er zijn 999 combinaties mogelijk. Dat lijkt veel maar iedere organist die komt spelen, kan zijn eigen combinaties vastleggen. Ook de z.g. vaste combinaties worden hierin vastgelegd net als de registercrescendo waarmee in 30 stappen een toenemend aantal registers wordt ingeschakeld.

De speeltafel met een gedistingeerd display'tje waarop je kunt aflezen welke voorkeursregistercombinatie er is ingeschakeld. Het is op 23-2-08 getest en werkt naar behoren!

25-2-08: De eerste pijpen in het zwelwerk zijn geplaatst. De grootste staan achter in. De houten pijpen en daarnaast nog enkel metalen behoren tot het register quintadeen 16'. Vóór de houten pijpen staan al enkele pijpen van de prestant 8'.

De mechanische tractuur tussen speeltafel en orgelkast is nagenoeg compleet.

26-2-08: nog meer pijpen in de zwelkast. De langste pijpen passen niet zomaar in de roosters maar hebben een extra steun nodig. Uw webbeheerder/organist heeft de eerste klanken van deze pijpen al gehoord!

Detailopname van de abstracten die onderuit de speeltafel naar de orgelkast lopen. Wat 'n vakwerk. De liefde van de bouwers voor hun vak straalt er vanaf!

28-2-08: de meeste pijpen van het orgelfront zijn vandaaggeplaatst. Alweer een mijlpaal. Dat ziet er al erg vertrouwd uit en dat is ook de bedoeling. Maar gaandeweg begint al die prachtige, ambachtelijk hoogwaardige techniek uit het zicht te raken.

Achter het front bevindt zich de windlade van het hoofdwerk. Hierop zijn de steunen voor de langste pijpen geplaats. Op de windlade liggen enkele houten pijpen van het register Holpijp 8' van het zwelwerk.

Opname van het orgel vanaf het priesterkoor. Nu is de aanlichting met de sterke werklampen nog weinig flatteus. Toch begint het er van beneden in de kerk gezien erg mooi te worden. Het wordt wel duidelijker hoe het er straks uit zal zien. De pijpen in het linker deel van het orgel ontbreken nog (zie vorige foto!).

4-3-2008: Nog heel even staan ze er: de langste pijpen van het orgel in oude toestand. Het zijn de C, C#, D en D# van het pedaalregister prestant 16'. De langste pijp 16 voet lang, d.w.z. dat het deel van de pijp vanaf de kernspleet, hier achter de "rol" tot bovenaan, de corpus, ruim 4,80 lang is. Samen met de voet van de pijp meer dan 5 meter.

En zo ziet zo'n lange pijp er van binnen uit. Helemaal onderin een kleine spleet bij de z.g. kern van de pijp.

Op de hoofdwerklade komen zo zoetjes aan ook meer pijpen. Achter het front van het orgel, op deze foto dus er voor, de langste pijpen van de Fluit 8'.

6-3-2008. De pijpen van de prestant 16' in de linkerpedaaltoren zijn geplaatst. Het wordt steeds mooier.

Het betere meubelmakerswerk van Rutger. De middenpanelen van de oude orgelkast zijn wat kleiner gemaakt zodat ze weer perfect passen.

Kijkje in het hoofdwerk. Er staan steeds meer pijpen op de lade. De pijpen van de registers prestant 8'en fluit 8' staan er al allemaal. Er kan al orgel gespeeld worden (natuurlijk even geprobeerd: de prestant klinkt al heel behoorlijk. De fluit is nogal vals. Maar daar wordt aan gewerkt!)

10-3-2008: Weer een belangrijk moment. De pijpen van een aantal tongwerkregisters zijn terug. Hier zien we enkele pijpen van de schalmei 4', een van de tongwerken in het zwelwerk. Glimmende nieuwe stevels en koppen, waarop straks de schalbekers (rechts in deze kist liggen er 2) worden geplaatst. Vandaag is ook de intonateur begonnen met het nalopen van alle pijpen voor het het "bijstellen" van de klank en het stemmen. Een nieuwe fase!

Hier de schalbekers van het register Trompet 8'. Omdat de schalbekers trechtervorming zijn, zijn ze in elkaar geschoven.

De langste hobopijpen moeten een steuntje krijgen. Hier ligt een gedeelte klaar. Ook vandaag meegekomen uit Zaandam. Het meest links de pijpenstok, een plank met boringen die de bovenkant van de windlade vormt. Dan het pijpenrooster en verder de steunen, bekleed met rood vilt.

Het hoofdwerk raakt gevuld. De vier 8'registers staan er al bijna allemaal in.

12-3-2008: Bijna alle pijpen van het hoofdwerk staan al op de windlade. Kwint, octaaf 2' mixtuur en trompet 8'komen later. Wat er nu aan registers is geplaatst, klinkt fantastisch. Dat belooft wat!

13-3-2008: Het register Kwint 2 2/3'staat er ook bij. Een kwint is een z.g. vulstem. Kwint betekent 5. Elke toon klinkt 5 hele noten hoger dan de eigenlijk toon. De C toets laat dus een G horen. Dit soort registers worden alleen in combinaties met andere registers gebruikt.

De octaaf 2' is in een kist van het bovenbalkon getakeld. De langste pijp van dit register, is de pijp rechts beneden. Hij heeft een lengte van ruim 60 cm.

Mooi hè.

De plaats van de organist is bijna klaar. De houten vloer van het verhoog is gemonteerd. Prachtig hout van Van Bommel bouwstoffen uit Heijen. Het witte apparaat op het manuaal (de toetsen) rechtsboven stelt de intonateur/stemmer in staat om zonder hulp alle pijpen van één register te laten spreken. Alleen als er een ander register ingeschakeld moet worden, moet hij uit de orgelkast komen.

19-3-2008: De speeltafel, compleet met pedaal én lessenaar. Het werkt allemaal. Vandaag kwam Dr Ton van Eck, onze KKOR-adviseur, de vorderingen bekijken en vooral ook beluisteren. Hij nam ook zelf achter de speeltafel plaats. Hij is opgetogen over de prachtige klank.

De klussengroep heeft weer een mooi werkje opgeleverd: een houten vloertje. Hier onderdoor lopen straks de conducten van de pedaalwindlade naar de pijpen in het front.

De eerste pijpen op, of liever gezegd, achter de pedaallade. Ze zijn nl te groot om op de lade zelf te staan. Daarom staat er een bank achter de lade die ook weer met conducten met de windlade verbonden is. De houten pijpen zijn C en D van de Subbas 16'. De twee metalen pijpen daarnaast zijn de c en D van de Prestant 16'. DE overige houten pijpen van de subbas zijn vandaag meegenomen naar de werkplaats van Flentrop omdat ze wat gebreken vertonen die niet ter plekke gemaakt kunnen worden.

Het interieur van de zwelkast. De 16 voets en 8 voets registers zijn geplaatst. Van achter naar voren: Quintadeen 16', Prestant 8', Vox Caelestis 8', Viola da Gamba 8'en de Holpijp 8'. De eerste 2 en de laatste in dit rijtje zijn geïntoneerd en gestemd en dus bruikbaar tijdens de Paasdiensten, samen met het bijna complete hoofdwerk. Het apparaatje met knopjes op de voorgrond staat in verbinding met het apparaat - vier foto's hierboven - waarmee de toetsen kunnen worden ingedrukt. Witte knopjes voor de witte toetsen, zwarte voor de zwarte.

26-3-2008: weer een week verder. Op de hoofdwerklade is de mixtuur geplaatst, hier te zien als de onderste rij van pijpen, in het midden maar liefst 6 pijpjes voor één toon. Door een papierstrookje in de pijpjes te stoppen kan de intonateur pijp voor pijp bijwerken,

Ook het zwelwerk wordt steeds voller. Ook de 4 voeten zijn geplaatst en - op de voorgrond - de spitstoelopende pijpen van de Spitskwint.

Op de pedaalwindlade zijn de eerste pijpen van de prestant 16' geplaatst.

1-4-2008: En zo ziet het vernieuwde orgel er vanuit de kerk gezien uit.

Het orgelfront van dichtbij. Flentrop heeft toch maar een prachtige oplossing gevonden voor de pedaaltorens links en rechts in het front.

De regulateurs zijn nu ook in functie. Hier de balg onder de hoofdwerklade. De gewichten op de balg zijn door een van onze vrijwilligers keurig verpakt.

Op de pedaalwindlade staan nu (van achteren naar voren) pijpen van Prestant 16', octaaf 8'en koraalbas 4'. Op de voorgrond de houten stevels (huisjes) waarin binnenkort de Bazuin 16'wordt geplaatst. Daarnaast komt de Trombone 8'. Aan de achterzijde en op de lege rij in het midden komen de houten pijpen van Subbas 16'en gedekt 8'. Die zijn een weekje voor reparatie naar de werkplaats in Zaandam.

In het zwelwerk zijn nu ook de tongwerkregisters geplaatst. Op de voorgrond met het half open deksel de schalmei 4'. Daarachter staat de hobo 8'. Intoneren en stemmen moet nog gebeuren!

8-4-2008: Het pedaalwerk wordt steeds completer. Hier zijn de houten pijpen van de subbas 16' op de windlade geplaatst. De langste pijpen van dit register komen deze week op hun plaats langs de muur.

Het hoofdwerk is compleet. De linker rij pijpen is het register Trompet 8' met de typische trechtervormige schalbekers. De schalbekers van de langste pijpen moeten hier overigens nog geplaatst worden.

De langste pijpen van het pedaalregister Prestant 16' passen in de volle lengte niet in de orgelkast en worden daarom gekropt. Hier staan de bovenstukken van deze pijpen, gekropt in een rechte hoek gereed om te worden geplaatst op het onderstuk van de pijpen die al in het orgel staan.

11-4-2008. Het orgel is bijna helemaal opgebouwd. Het hoofdwerk van ons orgel is compleet nu de Trompet 8' helemaal geplaatst is. Dit register moet wel nog geïntoneerd worden.

In het pedaalwerk staat nu de Bazuin 16' volledig met rood-koperen schalbekervoeten. Hiervoor komt nog de Trombone 8'te staan.

Het zwelwerk is volledig in functie. Alle registers kunnen gebruikt worden. Hier een blik op het C-gedeelte (links niet zichtbaar, gespiegeld het Cis deel). Op de voorgrond het tongwerkregister schalmei 4' en meteen daar achter, eens zolang, de Hobo 8'

De langste pijpen kunnen niet in volle lengte in de orgelkast staan. De 4 langste pijpen van de Prestant 16' zijn daarom gekropt d.w.z bovenaan verloopt de pijp naar een horizontaal gedeelte. Hier zien we de C en de D pijpen (de Cis en Dis staan aan de andere kant in de orgelkast). Rechts zijn de eveneens gekropte schalbekers van de laagste tonen van de Bazuin 16' te zien.

23-4-2008: De orgelmakers van Flentrop zijn klaar en weer vertrokken naar Zaandam. Alleen de intonateur is deze week nog aan de gang. DE laatste loodjes. De vrijwilligers van de klussengroep zijn weer aan de slag. Het verhoog waarop de speeltafel staat, wordt afgewerkt.

Het pedaalwerk compleet. Van links naar rechts de registers Trombone 8', Bazuin 16', koraalbas 4', gedekt 8', octaafbas 8', prestant 16'(staat deels in het front, hier niet zichtbaar) en helemaal rechts de dikke houten C van de subbas 16'. Dit is de C-lade, de Cis lade staat aan de andere kant.

Het oksaal, tot voor kort een complete werkplaats voor de orgelbouwers, is weer nagenoeg leeg. Op de achtergrond de houten platen waarmee in mei de houten vloer wordt geconstrueerd.

En dit is het eindresultaat! Het orgel staat volledig opgebouwd, met een aanpassing in het front v.w.b. de zijdelen (pedaaltorens) op het benedenbalkon. Op 14 januari 2008 was het beneden helemaal leeg en stond het orgel op het bovenbalkon.

Het oksaal heeft een nieuwe vloer. De onderbouw van de speeltafel is gebeitst. Het ziet er prachtig uit.

Een blik op de speeltafel. Bestaand meubel, manualen en pedaal zijn gebruikt. De registerschakelaars zijn nieuw met daarboven het led-scherm waarop de ingeschakelde Setterfuncties zichtbaar zijn. Rechts het bedieningspaneel voor de Setter.